Anne ve babalar ebeveynlik süreçlerinde genellikle sorumluluklarından kaynaklı olarak yoğun stres altına girerler. Ebeveynlik stresi olarak adlandırılan bu psikososyal tepki günümüzde çok rastlanılan bir stres bozukluğu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Çocuk Bakımı ve Stres
Çocuk bakımı esnasında ortaya çıkan bu stres bozukluğunun ebeveynlerin davranışlarını olumsuz yönde etkilemesi; çocuğun da gelişiminde olumsuz etki yaratmaktadır. Bu bağlamda ailelerde meydana gelen öz-yeterlilik seviyesindeki azalma, bakımı yapılan çocukta da ortaya çıkabilir.
Ebeveynlik Stresinin Nedenleri Nelerdir?
Ebeveyn stresi, çocukluk stresiyle birlikte ortaya çıkan bir etkileşimsel ilişkiden dolayı ortaya çıkmaktadır. Genellikle bu durumun ortaya çıkmasındaki ana neden çocuk yetiştirme esnasında çeşitli beklentilerin olmasıdır. Söz konusu olan bu beklentilerin karşılanmaması ebeveynlik stresine neden olmaktadır.
Ebeveynler, rol-model oldukları için çocuklarının yaşamında önemli bir yere sahiptirler. Bunun farkında olan ebeveynler psikososyal tepkiler göstermeye başlayarak; annelik ve babalık niteliklerini olumsuz yönde etkilemeye başlar. Burada asıl sebebin çocuğun veya çocukların davranış problemlerinin bulunmasıdır.
Ebeveynlik stresine neden olan kaynaklar
- Çocuğun Özellikleri
- Demografik Yapı
- Ebeveynlik Özellikleri
Ebeveynlik stresinin ortaya çıkmasına neden olacak kaynaklar olarak gösterilmiştir.
Çocuk Bakımı ve Stres
Ancak bu stres türünün ortaya çıkmasının nedenlerini özetlemek gerekirse; ebeveyn olma sorumluluğu nedeniyle gelen baskı hissi olarak kısaca ifade edebiliriz.
Ebeveynlik Stresiyle Başa Çıkma Yöntemleri Nelerdir?
Ebeveynler, çocuk bakımı esnasında ortaya çıkan ebeveynlik stresine karşı şu uygulamalar yapılabilir:
- Egzersiz yapmak
- Müzik dinlemek
- Dans etmek
- Kitap okumak
- Sinemaya gitmek gibi sosyal aktivitelerin yapılması ya da uzun zamandır yapılmayan farklı bir aktivitenin yapılması; ebeveynlik sürecinde ihmal edilen sosyal hayatın yeniden hareketlenmesini sağlayacaktır. Uzun zamandır girilen ebeveynlik kalıbından çıkılarak davranışlarda olumlu yansımaların olduğu görülecektir.
Bu konuda profesyonel destek almak isterseniz çocuk terapisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kaynakça
- Erikson, E. H. (1963). Childhood and Society (2nd ed.). W. W. Norton.
- Berk, L. E. (2018). Development Through the Lifespan (7th ed.). Pearson.
- Novaco, R. W. (1975). Anger Control: The Development and Evaluation of an Experimental Treatment. Lexington Books.
- Öztürk, M. O., & Uluşahin, A. (2018). Ruh Sağlığı ve Bozuklukları (15. baskı). Nobel Tıp Kitabevleri.
- Cüceloğlu, D. (2018). İnsan ve Davranışı (36. baskı). Remzi Kitabevi.
Mor Oda Psikoloji
Uzman Klinik Ekibi · Fethiye
